Pendik SGK Denetimleri ve İSG Uyum Süreci

SGK denetimi nedir, İSG teftişinden farkı nedir?

SGK denetimi, sigortalılık, işe giriş ve işten çıkış bildirimleri, prim günleri ve kazançların doğru beyanı, işyeri tescili, iş kazası bildirimi gibi sosyal güvenlik yükümlülüklerini konu alabilir. İş sağlığı ve güvenliği teftişi ise 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyeri tehlikeleri, çalışanların korunması, eğitimler, görevlendirmeler ve diğer İSG uygulamaları yönünden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili iş müfettişlerince yürütülür.

İki denetim türünün kayıtları birbirleriyle ilişkili olabilir ancak kurumların yetkileri ve yaptırımları aynı değildir. Bakanlık denetimine hazırlık ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik denetimi içeriklerimizde ikinci süreci ayrıca inceliyoruz.

Pendik, Kurtköy ve çevresi ve PENDİK işletmelerinde denetim hazırlığı

Pendik OSGB, Kurtköy iş alanları (PENDİK) ve çevresindeki tekstil, metal, plastik, ambalaj, makine, depo ve lojistik işletmelerinde vardiyalar, geçici çalışanlar, taşeron hizmetleri ve farklı ücret bileşenleri kayıt düzenini karmaşıklaştırabilir. İşverenin yalnız SGK bildirgelerinin değil, fiilî çalışan sayısının, puantajın, ücret bordrosunun ve çalışma koşullarının birbirini desteklediğini kontrol etmesi önemlidir.

OSB içinde faaliyet göstermek, SGK bildirim ve iş sağlığı güvenliği yükümlülüklerinden muafiyet sağlamaz. İşyeri açma ve ruhsat koşulları ise bunlardan ayrı idari süreçtir.

Sigortalı işe giriş bildirgesi ve genel bir gün öncesi kuralı

SGK’nın resmî işveren yükümlülükleri açıklamasına göre 4/a sigortalısının işe giriş bildirgesi kural olarak işe başlamasından en az bir gün önce verilir. İnşaat, balıkçılık ve tarım gibi bazı sektörler ile ilk defa tescil edilen işyerleri bakımından özel istisna koşulları bulunabilir. Bu istisnalar tüm işletmelere otomatik uygulanmaz.

İşe giriş tarihini sonradan gerçeğe aykırı düzenlemek yerine fiilî başlangıç, işe giriş bildirgesi, iş sözleşmesi ve puantaj bilgileri arasında tutarlılık kurulmalıdır.

İşten ayrılış bildirgesi, puantaj ve sigortalılık kayıtları

4/a sigortalısının işten ayrılış bildirgesi için genel yükümlülük işten ayrılma tarihini takip eden 10 gün içinde bildirim yapılmasıdır. İşten çıkış kodu, tarih, ücret ve çalışma kayıtlarının fiilî durumla uyumlu olması gerekir. İstisnalar ve güncel teknik işlemler SGK’nın resmî kılavuzundan doğrulanmalıdır.

Eksik gün bildirimleri, ücretsiz izin, raporlu dönemler, kısmi süreli çalışma ve vardiyalı personelin kayıtları birbirinden farklı nedenlerle değişebilir; her eksik günün gerçeğe ve ilgili belgelere dayanması gerekir.

Kayıt dışı istihdamın üç biçimi

SGK’nın kayıt dışı istihdam açıklamasında üç ana ihlal türü belirtilir: çalışanın hiç bildirilmemesi, çalışma gününün eksik bildirilmesi ve prime esas kazancın eksik bildirilmesi. Dolayısıyla yalnızca kişinin sigorta girişinin bulunması bütün bildirimlerin doğru olduğu anlamına gelmez.

Gerçek ücretin düşük gösterilmesi veya fiilen çalışan kişinin kayıtlarda yer almaması, çalışanların haklarına zarar verdiği gibi işveren açısından ek prim, idari yaptırım, teşvik kaybı ve iş kazası sorumluluğu doğurabilir. Kaynak: SGK Kayıt Dışı İstihdam Genel Bilgi.

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile bordro tutarlılığı

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi, ücret ve prim günlerine ilişkin bilgilerin birlikte bildirilmesinde kullanılır. Personel puantajı, fiilî çalışma, ücret bordrosu ve beyanname verileri birbirini desteklemelidir. Eski e-Bildirge yöntemleriyle güncel beyanname sistemlerinin karıştırılmaması gerekir.

SGK İşveren Sistemi üzerinden uygulama duyurularını takip edin. Beyanname süresi veya özel durumlar için mali müşavir ve ilgili resmî idareden güncel doğrulama alın.

İş kazası bildirimi: kolluğa derhal, SGK’ya üç iş günü

5510 sayılı Kanun kapsamında 4/a çalışanının iş kazası, yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise genel olarak kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir. İşverenin kontrolü dışındaki ve bilgi alınmasını engelleyen durumlarda öğrenme tarihine ilişkin özel hüküm bulunur. SGK bildirimi, kolluk bildirimini; tutanak ise her iki bildirimi tek başına karşılamaz.

Öncelik yaralananın güvenliği ve 112 üzerinden acil yardımdır. Ardından bildirim, delil koruma ve tekrarını önleyici inceleme yürütülür. İş kazası sonrası yükümlülükler ve iş kazası tazminat riskleri sayfalarımız bu aşamaları ayrıntılı açıklar.

Meslek hastalığı ve sağlık gözetimi kayıtları

Meslek hastalığı şüphesi, tıbbi tanı süreçleri, maruziyet kayıtları ve SGK’ya yapılacak yasal bildirimler iş kazasıyla aynı prosedür olarak değerlendirilmemelidir. İşyeri hekimi / şirket doktoru, çalışanların sağlık gözetimi, işe giriş ve periyodik muayene süreçlerinde rol alır. Sağlık raporu ve tanı ayrıntıları özel nitelikli kişisel veri olup yetkisiz personelle paylaşılmamalıdır.

Toz, gürültü, kimyasal maruziyet gibi çalışma ortamı riskleri uygun teknik incelemeyle sağlık gözetiminde dikkate alınabilir.

SGK denetimine hazırlık için 15 maddelik işveren kontrol listesi

1. İşyeri tescili ve güncel SGK sicil bilgilerini doğrulayın.
2. İşe giriş bildirgelerini ve fiilî başlangıç tarihlerini karşılaştırın.
3. İşten ayrılış tarih ve kodlarını inceleyin.
4. Puantaj, vardiya ve fiilî çalışan kayıtlarını eşleştirin.
5. Ücret bordrosu, prime esas kazanç ve ödeme kayıtlarını kontrol edin.
6. Eksik gün ve izin belgelerini gerekçeleriyle düzenleyin.
7. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi kayıtlarını gözden geçirin.
8. İş kazası ve varsa meslek hastalığı bildirimlerini kontrol edin.
9. Alt işveren ve taşeron çalışanlarının giriş-çıkış süreçlerini inceleyin.
10. Çalışanların görev tanımı ve işyeri adresi kayıtlarını doğrulayın.
11. İSG uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmelerini kontrol edin.
12. Risk değerlendirmesi ve saha eksiklerinin takibini yapın.
13. Eğitim ve periyodik kontrol kayıtlarını güncel tutun.
14. Önceki SGK yazıları, tebligatlar ve düzeltme bildirimlerini derleyin.
15. Tespit edilen hataları mali müşavir ve ilgili uzmanlarla yasal usule uygun biçimde giderin.

Taşeron, alt işveren, geçici iş ilişkileri ve ortak işyerleri

Kurtköy ve çevresi gibi sanayi alanlarında birden fazla işletmenin çalışanı aynı üretim veya depo alanında faaliyet gösterebilir. Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin niteliği, SGK işyeri kayıtları, sigortalılık, personel listeleri ve fiilî sevk-idare koşulları önem taşır.

Sözleşmeyle bütün kanuni yükümlülüklerin başka firmaya devredildiği varsayılamaz. Personel bildirimi ve iş sağlığı güvenliği koordinasyonu farklı ama birbirini etkileyebilen sorumluluklardır. Saha denetimleri ve İSG kurul yönetimi ortak çalışma alanlarındaki tehlikelerle ilişkilidir.

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı SGK denetimini mi yapar?

Hayır. Gün OSGB veya görevlendirdiği hekim ve uzmanlar SGK’nın resmî denetim elemanı değildir. Şirket doktoru diye aranan işyeri hekimi sağlık gözetimiyle, uzman işyerindeki güvenlik önlemleriyle ilgilenir. İşverene sağlanan kayıtlar ve fiilî çalışan sayısı gibi bilgiler koordinasyon açısından yararlı olabilir; ancak SGK tespit ve ceza yetkisi ilgili Kurumdadır.

İşyerinde sağlık kabini, revir veya İSGB düzeni kurulmuş olması da SGK bildirgelerinin yerini almaz. İşyeri hekimi hizmetlerini ve iş güvenliği uzmanlığını ayrı inceleyebilirsiniz.

İSG-KATİP görevlendirmesi, çalışan sayısı ve SGK sicili

İSG-KATİP sözleşmelerinde işyeri, çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve görevlendirme bilgilerinin doğru olması önemlidir. İşyerinin SGK sicil değişikliği, işyeri devri veya yeni şube açılması İSG görevlendirmelerini de etkileyebilir.

İSG-KATİP kaydı SGK prim bildirimi yerine geçmez. Birine ilişkin eksikliği diğerine ait işlemle kapatmak mümkün değildir. İşyeri açma ruhsatı ve ruhsat yenileme süreçlerinde kurumların görevleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.