Zabıta Denetimine Hazırlık Rehberi
Şikâyet, Anlık Denetim, Mühürleme, Faaliyet Durdurma ve Sahaya Hazırlık Kılavuzu
Zabıta Denetiminin Gerçek Amacı Nedir?
Zabıta denetimi, klasik anlamda “evrak denetimi” değildir.
Zabıta sahaya belge için değil, durumu görmek için gelir.
Zabıtanın temel amacı:
-
Kamusal düzeni korumak
-
Halk sağlığını ve güvenliğini sağlamak
-
Ruhsata aykırı faaliyetleri durdurmak
-
Çevreyi, sessizliği ve düzeni korumak
Zabıta şu soruya bakar:
“Bu işletme şu an, bu haliyle çalışmaya devam edebilir mi?”
Eğer cevap hayır ise, sonuç anlık müdahale olur.
Zabıta Denetimi Neden En Riskli Denetimdir?
Zabıta denetimi işletmeler için en riskli denetimdir çünkü:
-
Çoğu zaman habersiz gelir
-
Şikâyetle gelir
-
Evraktan çok gördüğüne bakar
-
Anında işlem yapma yetkisi vardır
-
Süre verme zorunluluğu yoktur
Bu nedenle zabıta denetimi:
-
Belediye denetiminden
-
İtfaiye denetiminden
-
Bakanlık denetiminden
çok daha ani ve serttir.
Zabıta Denetimleri Hangi Durumlarda Yapılır?
Zabıta denetimleri genellikle şu nedenlerle yapılır:
-
Vatandaş şikâyeti
-
Komşu işletme şikâyeti
-
Gürültü, koku, görüntü kirliliği
-
Ruhsata aykırı faaliyet ihbarı
-
Sosyal medya ve basın yansımaları
-
Belediyenin rutin saha kontrolleri
Özellikle İstanbul’da zabıta denetimleri:
-
Gıda işletmeleri
-
Kafeler, restoranlar
-
Eğlence mekânları
-
AVM’ler
-
Depolar
-
Okullar ve kurslar
üzerinde yoğunlaşır.
Zabıta Denetiminde İlk Bakılan Konu: Ruhsata Aykırılık
Zabıta için en kritik konu ruhsata aykırı faaliyettir.
Sahada en sık karşılaşılan durumlar:
-
Ruhsatta olmayan iş yapılması
-
Ruhsatta olmayan alanların kullanılması
-
Bodrum, çatı, depo gibi alanların izinsiz kullanımı
-
Ruhsatta ofis görünüp üretim yapılması
-
Depo görünüp satış yapılması
Bu tür aykırılıklar:
-
Uyarı verilmeden
-
Doğrudan mühürleme
ile sonuçlanabilir.
Zabıta Denetimi ve Mühürleme Gerçeği
Zabıta denetimlerinin en sert sonucu mühürlemedir.
Mühürleme şu durumlarda uygulanır:
-
Ruhsata aykırı faaliyet
-
Halk sağlığını tehdit eden durum
-
İtfaiye raporu olmayan riskli işletmeler
-
Kaçış yolları kapalı alanlar
-
Çocuk bulunan ama güvenliği olmayan yerler
Mühürleme sonrası:
-
Faaliyete devam etmek
-
Mührü bozmak
ayrı bir suçtur ve adli sürece girer.
Zabıta Denetiminde En Çok Yazılan Eksiklikler
Sahada en sık yazılan zabıta eksikleri şunlardır:
-
Ruhsata aykırı kullanım
-
Alan işgali
-
Acil çıkışların kapalı olması
-
Kaçış yollarının depo gibi kullanılması
-
Gürültü sınırlarının aşılması
-
Koku, duman, atık sorunları
-
Hijyen eksiklikleri
-
Yangın güvenliği zafiyetleri
Bu eksikler çoğu zaman anında işlem doğurur.
Zabıta – İtfaiye Kesişimi (Çok Kritik)
Zabıta denetimleri çoğu zaman itfaiye ile kesişir.
Zabıta şunları ister:
-
İtfaiye uygunluk raporu
-
Yangın güvenliği önlemleri
-
Tahliye düzenlemeleri
İtfaiye raporu yoksa zabıta:
-
Faaliyeti geçici durdurabilir
-
İtfaiyeye resmi bildirim yapabilir
Özellikle kalabalık alanlarda bu süreç çok hızlı işler.
Zabıta Denetimi ve İş Sağlığı Güvenliği İlişkisi
Zabıta doğrudan İSG denetimi yapmaz ancak:
-
Acil durum planı yoksa
-
Yangın eğitimi verilmemişse
-
Personel ne yapacağını bilmiyorsa
durumu Bakanlığa veya belediye birimlerine bildirir.
Bu da zincirleme denetime yol açar.
Zabıta Denetimlerinde Evrak mı, Saha mı?
Zabıta için saha her şeydir.
Zabıta şuna bakar:
-
Kapı kilitli mi?
-
Çıkış önü kapalı mı?
-
Alan düzenli mi?
-
Tehlike var mı?
Evrak sonradan istenir, saha uygunsuzsa evrak önemsizleşir.
Zabıta Denetimi Sonrası Süreç Nasıl İşler?
Denetim sonrası:
-
Tespit tutanağı tutulur
-
Ceza yazılabilir
-
Mühürleme uygulanabilir
Bazı durumlarda süre verilir ancak:
-
Hayati risk varsa
-
Halk sağlığı tehdit altındaysa
süre verilmez.
Zabıta Denetiminde İşveren ve Yönetici Sorumluluğu
Zabıta denetimlerinde:
-
İşletme sahibi
-
Yetkili müdür
-
İşveren vekili
doğrudan muhataptır.
“Ben yoktum” veya “haberim yoktu” savunmaları kabul edilmez.
İstanbul’da Zabıta Denetimlerinin Özelliği
İstanbul’da zabıta denetimleri:
-
Şikâyet odaklı
-
Daha sık
-
Daha sert
yürütülür.
Özellikle sosyal medyaya yansıyan olaylar sonrası denetimler aynı gün yapılabilir.
Zabıta Denetimine Nasıl Hazırlanılır?
Sağlıklı bir hazırlık şunları kapsar:
-
Ruhsat ve faaliyet uyum kontrolü
-
Alan kullanım analizi
-
Kaçış ve acil çıkış düzeni
-
İtfaiye raporu hazırlığı
-
Personelin bilinçlendirilmesi
Zabıta denetimine hazırlık, sürekli hazır olma halidir.
Zabıta Denetimine Hazırlık Hizmeti
Zabıta denetimlerine hazırlık kapsamında:
-
Saha ön denetimi
-
Ruhsata aykırı kullanım tespiti
-
Yangın ve tahliye düzenlemeleri
-
İtfaiye ile kesişen konuların çözümü
-
Denetime hazır işletme teslimi
hizmetleri sunulmaktadır.
