Yangın ve Tahliye Kazalarının Tazmininde İSG’nin Doğrudan Etkisi
İSG Eksikliklerinin Sigorta Tazminatına Yansıması
Sigorta şirketleri, yangın ve tahliye kazalarına ilişkin tazminat süreçlerinde yalnızca oluşan maddi zararı değil, zararın oluşmasına neden olan ihmalleri de değerlendirmektedir. Özellikle çocukların bulunduğu alanlarda meydana gelen yangın ve tahliye kazalarında bu değerlendirme çok daha sıkı ve detaylı şekilde yapılmaktadır.
Okullar, anaokulları, kurs merkezleri, okul kantinleri, yurtlar ve çocuklara hizmet veren işletmelerde İSG eksiklikleri tespit edildiğinde, hasar dosyaları yalnızca poliçe teminatları açısından değil, kusur ve ihmal yönünden de ele alınır. Bu yaklaşım, 2026–2027 döneminde sigorta şirketlerinin iç prosedürlerinde daha da belirgin hâle gelmiştir.
Sigorta ekspertiz raporlarında özellikle aşağıdaki başlıklar ayrıntılı şekilde incelenir:
-
Acil çıkışların fiilen açık, erişilebilir ve kullanılabilir olup olmadığı
-
Kaçış yollarının depo, stok veya farklı amaçlarla kullanılıp kullanılmadığı
-
Tahliye organizasyonunun kalabalık ve çocuk yoğunluğu dikkate alınarak planlanıp planlanmadığı
-
Yangın ve acil durum eğitimlerinin verilmiş olup olmadığı
-
Tatbikatların yapılıp yapılmadığı ve kayıt altına alınıp alınmadığı
Bu unsurlardan birinin eksikliği, yangın veya tahliye kazasının önlenebilir risk kapsamında değerlendirilmesine neden olur. Önlenebilir risk tespiti hâlinde sigorta şirketleri, poliçe genel şartlarına dayanarak tazminat ödemesini reddedebilir ya da ödeme tutarını ciddi oranda düşürebilir.
İtfaiye ve İSG Kayıtlarının Tazminat Sürecindeki Rolü
Yangın sonrası düzenlenen itfaiye raporları, tazminat süreçlerinde belirleyici belgeler arasındadır. Ancak itfaiye raporunun varlığı tek başına yeterli kabul edilmez. Raporda yer alan eksikliklerin giderilmemiş olması veya İSG kayıtlarının sahada karşılık bulmaması, sigorta ve mahkeme süreçlerinde işveren aleyhine değerlendirilir.
İtfaiye raporu ile İSG dokümantasyonu birlikte incelenir. Acil çıkışların kapalı olması, tahliye planlarının uygulanamaması veya personelin eğitimsizliği gibi hususlar, sigorta eksperleri ve bilirkişiler tarafından doğrudan kusur göstergesi olarak kabul edilir.
Bu durum, hasarın yalnızca bir kaza sonucu değil, ihmal sonucu meydana geldiği yönünde kanaat oluşmasına yol açar.
İşverenin Kusur Oranı ve Tazminat Yükümlülüğü
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren, çalışanların ve işyerinde bulunan herkesin sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, yangın ve tahliye risklerini de kapsar ve devredilemez.
Yangın ve tahliye kazaları sonrasında yapılan bilirkişi incelemelerinde, İSG eksiklikleri işverenin kusur oranını doğrudan artırır. Kusur oranının artması, hem sigorta kapsamını daraltır hem de maddi ve manevi tazminat yükümlülüğünü ağırlaştırır.
Özellikle çocukların bulunduğu işletmelerde, acil çıkış ve tahliye eksiklikleri ağır kusur olarak değerlendirilmekte; bu da işverenin doğrudan sorumluluğunu doğurmaktadır.
Denetimler, Resmî Kayıtlar ve Mahkeme Süreçleri
Yangın ve tahliye kazalarına ilişkin tazminat davalarında, olay öncesinde yapılan denetimler ve düzenlenen raporlar büyük önem taşır. Belediye, itfaiye ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimlerinde tespit edilen eksiklikler, dava dosyalarında delil olarak kullanılır.
Mahkemelerin sıklıkla vurguladığı husus şudur:
Yangın ve tahliye riskleri bilinen ve mevzuatla açıkça düzenlenmiş risklerdir. Bu nedenle önlem alınmaması, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
“Bilmiyordum” veya “daha önce sorun çıkmadı” gibi savunmalar, hem tazminat hem de ceza davalarında geçerli kabul edilmez.
2026–2027 Döneminde Değişen Uygulamalar ve Beklentiler
2026 ve 2027 yıllarında yangın ve tahliye kazalarına ilişkin tazminat süreçlerinde, İSG uygulamalarının daha merkezi bir rol üstlenmesi beklenmektedir. Sigorta şirketleri, bilirkişiler ve mahkemeler, evrak varlığından çok sahadaki fiili uygulamayı esas almaktadır.
Bu dönemde özellikle:
-
Eğitim ve tatbikat sürekliliği
-
Tahliye planlarının güncelliği
-
Acil çıkışların sürekli kontrol altında tutulması
tazminat süreçlerinde belirleyici hâle gelmiştir.
Gün OSGB Bu Süreçlerde Ne Yapar?
Gün OSGB, yangın ve tahliye kazalarının tazminata dönüşmesini önlemeyi hedefleyen önleyici İSG yaklaşımı ile hizmet sunar. Amaç, olay sonrası savunma yapmak değil; olayın hiç yaşanmamasını ve yaşansa dahi işletmenin hukuki ve mali olarak korunmasını sağlamaktır.
Bu kapsamda sunulan hizmetler şunlardır:
-
Yangın ve tahliye risklerine yönelik saha denetimleri
-
Acil çıkışlar, kaçış yolları ve toplanma alanlarının yerinde kontrolü
-
Risk değerlendirmelerinin güncellenmesi
-
Yangın ve acil durum planlarının hazırlanması ve uygulanabilir hâle getirilmesi
-
Beyaz yaka ve mavi yaka çalışanlara yönelik yangın ve tahliye eğitimleri
-
Tatbikatların planlanması, uygulanması ve belgelendirilmesi
-
Belediye, itfaiye ve bakanlık denetimlerine hazırlık süreçlerinin yönetilmesi
Bu çalışmalar, sigorta süreçlerinde işletmenin kusur oranını düşürmekte; tazminat, ceza ve hukuki sorumluluk risklerini önemli ölçüde azaltmaktadır.
Yangın ve tahliye kazalarının tazminat boyutu, yalnızca sigorta poliçeleriyle açıklanamaz. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, tazminatın ödenip ödenmeyeceğini doğrudan belirleyen temel unsurdur.
İSG eksiklikleri bulunan işletmeler için en büyük risk, yalnızca yangın veya tahliye kazası değil; sigorta güvencesinin kaybedilmesi ve ağır hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalmaktır.
