Depo ve Lojistik Merkezleri için
İtfaiye + İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Denetim Rehberi
İstanbul İtfaiyesi, Belediye, Zabıta ve İSG Kapsamlı Uygulama Rehberi
Depo ve Lojistik Merkezleri Neden Yüksek Riskli Alanlardır?
Depo ve lojistik merkezleri, dışarıdan bakıldığında “sadece ürün saklanan alanlar” gibi görünür. Ancak denetim makamları için bu alanlar:
-
Yüksek yangın yüküne sahip
-
Hızlı yayılım riski olan
-
Personel sirkülasyonu yoğun
-
Forklift ve iş makineleriyle dolu
-
Elektrik, raf ve yük kombinasyonu barındıran
en riskli işyerleri arasında yer alır.
İtfaiye ve İSG denetimlerinde temel soru şudur:
“Burada bir yangın ya da kaza olursa, bu alan kontrol altına alınabilir mi?”
İstanbul İtfaiyesi Depo Denetimlerine Nasıl Yaklaşır?
İstanbul İtfaiyesi depo ve lojistik merkezlerine, AVM ve sanayi tesisleriyle aynı ciddiyetle yaklaşır.
Bunun nedeni:
-
Büyük metrekareler
-
Yanıcı ambalajlar (karton, plastik, palet)
-
Yüksek raf sistemleri
-
Geniş ve karmaşık alanlar
Bu yüzden denetimler:
-
Detaylı
-
Uzun süreli
-
Uygulamalı
şekilde yapılır.
Depolarda İtfaiye Denetimi ile İSG Denetiminin Ayrılmazlığı
Depo ve lojistik merkezlerinde itfaiye denetimi, İSG sisteminin aynasıdır.
Birlikte incelenen başlıca konular:
-
Risk değerlendirmesi (yangın, çarpma, düşme, devrilme)
-
Acil durum ve tahliye planları
-
Yangın ve İSG eğitimleri
-
Tatbikatlar
-
Forklift ve ekipman kullanımı
İtfaiyenin yaklaşımı nettir:
“Bu depo sadece ekipmanla mı, yoksa sistemle mi yönetiliyor?”
Yangın Riski – Depoların En Büyük Gerçeği
Yanıcı Yük ve Depolama Düzeni
Depolarda bulunan ürünlerin büyük bölümü:
-
Karton
-
Plastik
-
Naylon
-
Ahşap palet
gibi yüksek yanıcılığa sahiptir.
Denetimde özellikle bakılanlar:
-
Yanıcı ürünlerin sınıflandırılması
-
Raf aralıklarının uygunluğu
-
Yangın yayılımını hızlandıracak düzensizlikler
Düzensiz depolama = yangının kontrolsüz büyümesi.
Raf Sistemleri ve Yangın Güvenliği
Depo rafları sadece taşıma kapasitesi açısından değil, yangın güvenliği açısından da değerlendirilir.
İtfaiye ve İSG denetimlerinde:
-
Rafların sabitlenmiş olması
-
Aşırı yükleme yapılmaması
-
Raflar arası mesafeler
-
Sprinkler başlıklarının önü açık mı
kontrol edilir.
Sprinkleri kapatan raf sistemi, yangın söndürme sistemini devre dışı bırakır.
Yangın Söndürme Sistemleri – Depo Özelinde Kritik Noktalar
Yangın Söndürme Tüpleri
Depolarda yangın tüpleri:
-
Yeterli sayıda
-
Erişilebilir
-
Doğru tipte
olmak zorundadır.
Yanlış tip veya ulaşılamayan tüpler yok sayılır.
Yangın Dolapları ve Sprinkler Sistemleri
Depo yangınlarında en kritik sistemler:
-
Yangın dolapları
-
Sprinkler sistemleri
İtfaiye şunları kontrol eder:
-
Vanalar açık mı
-
Su basıncı yeterli mi
-
Bakım ve test kayıtları var mı
Bakımı yapılmayan sistemler hiç yokmuş gibi değerlendirilir.
Elektrik Tesisatı – Depo Yangınlarının Sessiz Nedeni
Depolarda sık görülen sorunlar:
-
Açıkta kablolar
-
Geçici elektrik hatları
-
Uzatma kabloları
-
Aşırı yüklenmiş panolar
Elektrik tesisatı, yanıcı ürünlerle birlikte bulunduğunda yüksek yangın riski oluşturur.
Forkliftler ve İş Makineleri – İSG Denetiminin Kalbi
Depo ve lojistik merkezlerinde en çok iş kazası:
-
Forklift çarpması
-
Yük düşmesi
-
Sıkışma
-
Devrilme
nedeniyle yaşanır.
Denetimde bakılanlar:
-
Forklift operatör belgeleri
-
Periyodik kontroller
-
Yaya–forklift yollarının ayrılması
-
Hız sınırları
-
Uyarı levhaları
Forklift kazaları, ölümle sonuçlanan kazalar arasında üst sıralardadır.
Elle Taşıma ve Yükleme Riskleri
Depolarda:
-
Manuel yük kaldırma
-
Yanlış taşıma teknikleri
-
Aşırı yükleme
kas-iskelet sistemi hastalıklarına ve ciddi sakatlıklara yol açar.
İSG denetimlerinde:
-
Elle taşıma eğitimi
-
Yük limitleri
-
Ergonomik düzenlemeler
özellikle incelenir.
Tahliye, Kaçış Yolları ve Toplanma Alanları
Depolarda kaçış yolları en sık ihlal edilen alanlardır.
Denetimde:
-
Kaçış yollarının açık olması
-
Depo, palet, koli bulunmaması
-
Aydınlatmanın yeterli olması
-
Toplanma alanlarının belirlenmiş olması
kontrol edilir.
Kaçış yolu depo olarak kullanılamaz.
Personel, Taşeron ve Yönetici Sorumlulukları
Depo ve lojistik merkezlerinde:
-
Kadrolu personel
-
Taşeron işçiler
-
Şoförler
-
Yükleme–boşaltma ekipleri
aynı anda çalışır.
Denetimde herkes:
-
Kendi görevini
-
Tahliye prosedürünü
-
Acil durum davranışını
bilmek zorundadır.
“Taşerondu” savunması geçersizdir.
Yangın ve İSG Eğitimleri – Depolarda Zorunluluk
Denetimde istenen belgeler:
-
Yangın eğitimi
-
Uygulamalı söndürme eğitimi
-
Tatbikat tutanakları
-
İSG eğitim kayıtları
Eğitim yoksa, sistem yok kabul edilir.
Belediye ve Zabıta Denetimleri ile Depolar
Depolar için zabıta denetimleri:
-
Ruhsat
-
Faaliyet alanı
-
İtfaiye uygunluk raporu
üzerinden yürür.
İtfaiye raporu olmayan depolar mühürlenebilir.
Gerekli Evraklar – Depo ve Lojistik Merkezleri
-
İtfaiye uygunluk raporu
-
Acil durum planı
-
Risk değerlendirmesi
-
Yangın ve İSG eğitim belgeleri
-
Tatbikat tutanakları
-
Forklift ve ekipman belgeleri
Evraklar sahada karşılık bulmuyorsa geçersizdir.
Cezalar, Kapatma ve Hukuki Süreçler
Depolarda yaşanan kazalar ve yangınlar sonrası:
-
İdari para cezaları
-
Faaliyet durdurma
-
Sigorta kapsamı dışı kalma
-
Ceza davaları
gündeme gelir.
Mahkemelerde ilk soru genellikle:
“Bu depo denetime hazır mıydı?”
İstanbul’da Depo ve Lojistik Merkezleri için Denetime Hazırlık Hizmeti
İstanbul genelinde:
-
Ön denetim
-
Eksiklik tespiti
-
Eğitim ve tatbikat
-
Evrak hazırlığı
-
Denetime hazır teslim
hizmetleri sunulmaktadır.
