Belediyeler ve Kamu Hizmetleri
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Denetimi Rehberi
Belediye, Zabıta, İtfaiye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Kapsamlı Uygulama Rehberi
Belediyeler ve Kamu Hizmetleri Neden Özel Denetim Kapsamındadır?
Belediyeler ve kamu hizmetleri, çok farklı risklerin aynı çatı altında toplandığı yapılardır.
Bu alanlarda hem kamu personeli hem de taşeron işçiler birlikte çalışır.
Belediye ve kamu hizmetlerinde:
-
Açık alan ve kapalı alan işleri birlikte yürütülür
-
Halkla doğrudan temas vardır
-
Temizlik, altyapı, park–bahçe, yol, sosyal tesis gibi çok farklı işler yapılır
-
İş kazaları doğrudan kamuoyuna yansır
Bu nedenle kamu hizmetlerinde İSG denetimleri, özel sektöre göre daha hassas yürütülür.
Denetim makamlarının temel sorusu şudur:
“Kamu adına hizmet veren bu yapı, çalışanını ve vatandaşı koruyor mu?”
Belediyelerde İSG Denetiminin Hukuki Dayanağı
Belediyeler ve kamu kurumları, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamı dışındadır algısı yanlıştır.
Gerçekte:
-
Belediye çalışanları
-
Kadrolu personel
-
Taşeron işçiler
-
Geçici işçiler
İSG yükümlülükleri açısından aynı sorumluluk zincirine dahildir.
Denetimler şu başlıklardan yürütülür:
-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
-
İş müfettişleri
-
Belediye iç denetimleri
-
İtfaiye ve zabıta ile kesişen denetimler
Belediyelerde ve Kamu Hizmetlerinde İSG Denetimi Nasıl Yapılır?
İSG denetimleri kamu kurumlarında genellikle:
-
Planlı
-
Şikâyet üzerine
-
Kaza sonrası
şekilde gerçekleştirilir.
Denetimde yalnızca evrak değil, saha uygulamaları esas alınır.
Belediye Birimlerine Göre İSG Risk Alanları
Temizlik İşleri Müdürlüğü
En yüksek riskli birimlerden biridir.
Riskler:
-
Trafikte çalışma
-
Gece vardiyası
-
Biyolojik riskler
-
Elle taşıma ve ağır kaldırma
-
Kesici–delici atıklar
Denetimde bakılanlar:
-
KKD kullanımı
-
Eğitim belgeleri
-
Vardiya düzeni
-
Risk değerlendirmesi
Park ve Bahçeler Müdürlüğü
Bu birimlerde:
-
Motorlu ekipmanlar
-
Kesici aletler
-
Kimyasal gübre ve ilaçlar
-
Yüksekte çalışma
riski bulunur.
İSG denetiminde:
-
Makine koruyucuları
-
Kimyasal madde eğitimi
-
KKD kullanımı
özellikle kontrol edilir.
Fen İşleri ve Altyapı Hizmetleri
En ağır iş kazalarının yaşandığı alanlardan biridir.
Riskler:
-
Kazı ve kanal çalışmaları
-
Trafik altında çalışma
-
Göçük riski
-
Ağır makine kullanımı
Denetimde bakılanlar:
-
Kazı güvenliği
-
Trafik yönlendirme
-
Makine operatör belgeleri
-
Acil durum planları
Zabıta Hizmetleri
Zabıta personeli:
-
Halkla birebir temas
-
Fiziksel müdahale riski
-
Trafik ve çevre denetimleri
nedeniyle özel risk altındadır.
İSG denetiminde:
-
Psikososyal riskler
-
Eğitimler
-
Kişisel koruyucu donanımlar
incelenir.
Sosyal Tesisler, Kültür Merkezleri ve Belediyeye Ait İşletmeler
Bu alanlarda:
-
Kalabalık riski
-
Yangın riski
-
Gıda ve hijyen riskleri
birlikte bulunur.
Denetimde:
-
İtfaiye uygunluk
-
Yangın eğitimi
-
Acil durum planları
özellikle kontrol edilir.
Taşeron Firmalar ve Belediye Sorumluluğu
Belediyelerde yaygın hata şudur:
“Taşeronun sorumluluğu.”
Bu yaklaşım hukuken geçerli değildir.
Denetimde:
-
Taşeron personelin eğitimleri
-
KKD kullanımı
-
Görevlendirme belgeleri
belediye sorumluluğunda değerlendirilir.
Yangın Güvenliği ve İtfaiye ile Kesişen Noktalar
Belediyelere ait:
-
Hizmet binaları
-
Sosyal tesisler
-
Depolar
-
Atölyeler
itfaiye denetimine tabidir.
İtfaiye ile İSG denetimi şu başlıklarda kesişir:
-
Acil durum planları
-
Yangın eğitimleri
-
Tatbikatlar
-
Tahliye düzenlemeleri
Elektrik, Makine ve Ekipman Güvenliği
Kamu hizmetlerinde kullanılan:
-
Çöp araçları
-
İş makineleri
-
Asansörler
-
Elektrikli el aletleri
periyodik kontrole tabidir.
Denetimde:
-
Kontrol raporları
-
Operatör belgeleri
-
Bakım kayıtları
istenir.
Eğitimler – Belediyelerde Zorunlu İSG Başlıkları
Denetimde özellikle aranan eğitimler:
-
Temel İSG eğitimi
-
Yangın eğitimi
-
İlkyardım
-
KKD eğitimi
-
Yüksekte çalışma
-
Kimyasal madde güvenliği
Eğitim yoksa, kamu kurumu hazır kabul edilmez.
Evrak ve Dokümantasyon – Belediyelerde En Çok Eksik Çıkan Alan
Denetimde istenen başlıca evraklar:
-
Risk değerlendirmesi
-
Acil durum planı
-
Eğitim kayıtları
-
Görevlendirme yazıları
-
Tatbikat tutanakları
Evrak var ama sahada uygulanmıyorsa geçersizdir.
Cezalar, Sorumluluk ve Hukuki Süreçler
Kamu kurumlarında:
-
İdari para cezaları
-
İş durdurma kararları
-
Sorumlu yöneticiler hakkında soruşturmalar
gündeme gelebilir.
İş kazası sonrası soru şu olur:
“Bu kamu hizmeti güvenli şekilde yürütülüyor muydu?”
Belediyeler için İSG Denetimine Hazırlık Süreci
Sağlıklı bir hazırlık süreci şunları kapsar:
-
Birim bazlı risk analizi
-
Saha denetimi
-
Eğitimlerin planlanması
-
Evrakların güncellenmesi
-
Denetim simülasyonu
Belediyeler ve Kamu Hizmetleri için Denetime Hazırlık Hizmeti
Belediyeler ve kamu kurumları için:
-
Ön denetim
-
Eksiklik tespiti
-
Eğitim ve tatbikat organizasyonu
-
Evrak ve dosya hazırlığı
-
Denetime hazır teslim
hizmetleri sunulmaktadır.
