Hastaneler ve Sağlık Kurumları için
İtfaiye ve İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Denetimi
İstanbul İtfaiyesi, Belediye, Zabıta, Sağlık Bakanlığı ve İSG Kapsamlı Uygulama Rehberi
Hastaneler ve Sağlık Kurumları Neden En Kritik Denetim Alanıdır?
Hastaneler, klinikler, poliklinikler, diyaliz merkezleri ve özel sağlık kuruluşları; tahliyesi en zor, risk yoğunluğu en yüksek yapılardır.
Bu alanlarda:
-
Yatalak ve hareket kabiliyeti kısıtlı hastalar bulunur
-
Oksijen, anestezik gazlar ve kimyasallar kullanılır
-
Elektrik cihazları yoğun çalışır
-
24 saat kesintisiz hizmet verilir
Bu nedenle sağlık kurumları, itfaiye ve İSG denetimlerinde en yüksek hassasiyetle ele alınır.
İtfaiyenin temel sorusu şudur:
“Bu binada yangın çıkarsa, bu hastalar nasıl kurtarılacak?”
İstanbul İtfaiyesi Sağlık Kurumlarına Nasıl Yaklaşır?
İstanbul İtfaiyesi sağlık tesislerini;
-
AVM
-
Okul
-
Sanayi tesisi
denetimlerinden daha üst bir risk seviyesinde değerlendirir.
Bunun nedeni:
-
Tahliyenin personel desteği olmadan mümkün olmaması
-
Yoğun bakım, ameliyathane ve yataklı servislerin bulunması
-
Elektrik ve oksijen kaynaklı yangın risklerinin yüksekliği
Denetimler genellikle:
-
Detaylı
-
Uzun süreli
-
Belediye ve zabıta ile koordineli
şekilde yapılır.
Sağlık Kurumlarında İtfaiye Denetimi ve İSG Denetimi Birlikte Yürür
Hastanelerde itfaiye denetimi, iş sağlığı ve güvenliği sisteminden ayrı düşünülemez.
Birlikte incelenen ana başlıklar:
-
Risk değerlendirmesi (yangın, biyolojik, kimyasal, elektrik)
-
Acil durum ve tahliye planları
-
Yangın ve İSG eğitimleri
-
Tatbikat kayıtları
-
Acil durum ekipleri
İtfaiyenin yaklaşımı nettir:
“Bu kurumda güvenlik, sistem mi yoksa alışkanlık mı?”
Yangın Riski – Sağlık Kurumlarına Özgü Tehlikeler
Oksijen ve Medikal Gaz Sistemleri
Sağlık kurumlarında en büyük risklerden biri oksijen sistemleridir.
Denetimde bakılanlar:
-
Oksijen tüplerinin sabitlenmesi
-
Depolama alanlarının havalandırılması
-
Yanıcı maddelerden uzaklık
-
Gaz alarm ve uyarı sistemleri
Oksijen + kıvılcım = yüksek yangın ve patlama riski.
Elektrik Tesisatı ve Medikal Cihazlar
Hastanelerde elektrik kesintisi sadece yangın değil, hayat riski anlamına gelir.
Denetimde:
-
Açıkta kablo bulunmaması
-
Medikal cihazların topraklaması
-
Jeneratör ve UPS sistemleri
-
Elektrik panolarının bakımı
özellikle kontrol edilir.
Yangın Söndürme Sistemleri – Hastane Özelinde
Yangın Söndürme Tüpleri
Hastanelerde:
-
Kat bazlı yeterli sayıda
-
Elektrik panoları için CO₂ tüpler
-
Laboratuvarlar için uygun tip söndürücüler
bulunmalıdır.
Yanlış tip tüpler yok kabul edilir.
Yangın Dolapları ve Sprinkler Sistemleri
Denetimde kontrol edilenler:
-
Yangın dolaplarının önü açık mı
-
Su basıncı yeterli mi
-
Sprinkler sistemleri aktif mi
-
Bakım ve test kayıtları mevcut mu
Bakımı yapılmayan sistemler hiç yokmuş gibi değerlendirilir.
Tahliye ve Acil Durum Yönetimi – Hastanelerin En Zor Konusu
Yatalak ve Hareket Kısıtlı Hastaların Tahliyesi
İtfaiye özellikle şu soruların cevabını arar:
-
Hangi hasta nasıl tahliye edilecek?
-
Sedye, tekerlekli sandalye ve ekipman yeterli mi?
-
Personel bu konuda eğitimli mi?
Plansız tahliye = ağır kusur.
Kaçış Yolları ve Acil Çıkışlar
-
Kaçış yolları asla depo olarak kullanılamaz
-
Tıbbi atık, sedye, cihaz bulundurulamaz
-
Aydınlatma ve yönlendirme yeterli olmalıdır
Kilitli çıkış kapıları doğrudan kapatma sebebi olabilir.
Asansörler ve Yangın Anı Kullanımı
Hastanelerde asansörler hayati öneme sahiptir ancak:
-
Yangın anında sadece tahliye asansörleri kullanılabilir
-
Normal asansörlerin yangın moduna geçmesi zorunludur
-
Uyarı levhaları bulunmalıdır
Asansör eksiklikleri, itfaiye ve belediye tarafından ortak kusur sayılır.
Laboratuvarlar, Kimyasallar ve Atık Yönetimi
Sağlık kurumlarında:
-
Kimyasal maddeler
-
Laboratuvar reaktifleri
-
Tıbbi atıklar
yangın ve patlama riskini artırır.
Denetimde:
-
Kimyasal depolama koşulları
-
Etiketleme
-
Atık ayrıştırma
-
Personel eğitimi
kontrol edilir.
Personel, Yönetici ve İşveren Sorumlulukları
Sağlık kurumlarında sorumluluk zinciri çok nettir:
-
İşveren / başhekim
-
Hastane yöneticileri
-
Sağlık personeli
-
Destek hizmetleri
“Benim alanım değil” savunması geçerli değildir.
Yangın ve İSG Eğitimleri – Sağlık Kurumlarında Zorunluluk
Denetimde istenen belgeler:
-
Yangın eğitimi
-
Uygulamalı söndürme eğitimi
-
Tatbikat tutanakları
-
İSG eğitim kayıtları
Eğitim yoksa, sistem yok kabul edilir.
Belediye ve Zabıta Denetimleri ile Sağlık Kurumları
Zabıta denetimleri:
-
Ruhsat
-
Faaliyet alanı
-
İtfaiye uygunluk raporu
üzerinden yürür.
İtfaiye raporu olmayan sağlık kuruluşları mühürlenebilir.
Gerekli Evraklar – Hastaneler ve Sağlık Kurumları
-
İtfaiye uygunluk raporu
-
Acil durum planı
-
Risk değerlendirmesi
-
Yangın ve İSG eğitim belgeleri
-
Tatbikat tutanakları
-
Medikal gaz ve elektrik bakım kayıtları
Evrak var ama sahada karşılığı yoksa geçersizdir.
Cezalar, Kapatma ve Hukuki Sonuçlar
Sağlık kurumlarında ihmalin sonucu ağırdır:
-
İdari para cezaları
-
Faaliyet durdurma
-
Ruhsat iptali
-
Ceza davaları
-
Sigorta kapsamı dışı kalma
Yangın sonrası mahkemelerde ilk soru:
“Bu hastalar için hangi önlemleri aldınız?”
İstanbul’da Sağlık Kurumları için Denetime Hazırlık Hizmeti
İstanbul genelinde sağlık kurumları için:
-
Ön denetim
-
Eksiklik tespiti
-
Eğitim ve tatbikat
-
Evrak hazırlığı
-
Denetime hazır teslim
hizmetleri sunulmaktadır.
