İstanbul İtfaiyesi, Belediye, Zabıta ve İSG Uygulama Rehberi
AVM ve Eğlence Merkezleri Neden En Yüksek Riskli Alanlardır?
Alışveriş merkezleri ve eğlence merkezleri; aynı anda çok sayıda insanın bulunduğu, farklı faaliyetlerin bir arada yürütüldüğü ve risklerin çarpan etkisiyle büyüdüğü yapılardır.
Bu alanlarda:
-
Yüksek insan sirkülasyonu vardır
-
Ziyaretçiler alanı tanımaz
-
Çocuklar, yaşlılar ve engelliler bulunur
-
Yangın, panik ve izdiham riski yüksektir
Bu nedenle AVM ve eğlence merkezleri, itfaiye ve İSG denetimlerinde en sıkı kontrol edilen işletmeler arasındadır.
İstanbul İtfaiyesi AVM Denetimlerine Nasıl Bakar?
İstanbul İtfaiyesi AVM denetimlerinde şu yaklaşımı benimser:
“Bu yapı bir yangında kendi kendini boşaltabilir mi?”
Denetim yalnızca yangın ekipmanlarına değil;
-
Tahliye sürelerine
-
Personelin eğitimine
-
Ziyaretçi yönlendirmesine
-
Çocuklu alanların güvenliğine
odaklanır.
AVM denetimleri genellikle:
-
Habersiz
-
Detaylı
-
Belediye ve zabıta ile eş zamanlı
şekilde yürütülür.
AVM’lerde İtfaiye Denetimi ile İSG Denetiminin Birlikte Yürütülmesi
AVM’lerde itfaiye denetimi tek başına yapılmaz. İş sağlığı ve güvenliği sistemiyle entegre değerlendirilir.
İncelenen başlıca İSG başlıkları:
-
Risk değerlendirmesi (yangın, kalabalık, panik riski)
-
Acil durum ve tahliye planları
-
Yangın ve İSG eğitimleri
-
Tatbikat kayıtları
-
Acil durum ekiplerinin görev tanımları
İtfaiyenin bakış açısı nettir:
“Ekipman var mı?” değil,
“Bu sistem gerçekten çalışır mı?”
Yangın Söndürme Sistemleri – AVM Özelinde Kritik Noktalar
Yangın Söndürme Tüpleri
AVM’lerde yangın tüpleri yalnızca sayıca değil, yerleşim planına göre değerlendirilir.
Denetimde dikkat edilenler:
-
Her kat için yeterli sayıda olması
-
Mağaza içleri ve ortak alanlarda erişilebilir olması
-
Elektrik panoları için uygun tip tüplerin bulunması
-
Tarih, basınç ve etiket kontrolleri
Kapalı, erişilemeyen veya yanlış tip tüpler yok kabul edilir.
Yangın Dolapları ve Sabit Söndürme Sistemleri
AVM’lerde yangın dolapları ve sprinkler sistemleri hayati öneme sahiptir.
İtfaiye şu noktaları kontrol eder:
-
Dolapların önü açık mı
-
Hortumlar sağlam mı
-
Su basıncı yeterli mi
-
Sprinkler vanaları açık mı
-
Bakım ve test kayıtları mevcut mu
Bakımı yapılmayan sistemler hiç yokmuş gibi değerlendirilir.
AVM’lerde Tahliye ve Kaçış Planları
Kaçış Yolları ve Acil Çıkışlar
AVM’lerde acil çıkış kapıları ve kaçış yolları denetimde sıfır tolerans kapsamındadır.
Aşağıdakiler anında ağır kusur sayılır:
-
Kilitli veya zincirli çıkış kapıları
-
Mağazalar tarafından kapatılmış kaçış yolları
-
Depo veya stok olarak kullanılan tahliye koridorları
Bu durumlar doğrudan faaliyet durdurma gerekçesi olabilir.
Ziyaretçi ve Çocuk Tahliyesi
AVM’lerde itfaiyenin en hassas olduğu konu:
-
Çocuk oyun alanları
-
Sinema salonları
-
Eğlence merkezleri
Bu alanlarda şu sorular sorulur:
-
Çocuklar yangın anında kim tarafından yönlendirilecek?
-
Personel bu konuda eğitimli mi?
-
Tahliye süresi ne kadar?
Çocuk bulunan alanlarda sorumluluk katlanarak artar.
Asansörler, Yürüyen Merdivenler ve Yangın Güvenliği
AVM’lerde asansörler ve yürüyen merdivenler yangın anında en büyük risk kaynaklarından biridir.
Denetimde kontrol edilenler:
-
Asansörlerin yangın moduna geçmesi
-
Kat çağrılarının otomatik iptali
-
“Yangında asansör kullanmayınız” levhaları
-
Yürüyen merdivenlerin acil durdurma sistemleri
Bu başlıklar itfaiye, belediye ve makine mühendisleri tarafından ortak değerlendirilir.
Elektrik Tesisatı ve AVM Yangınları
AVM yangınlarının önemli bölümü elektrik kaynaklıdır.
İtfaiye özellikle şunlara bakar:
-
Açıkta kablolar
-
Kaçak prizler
-
Aşırı yüklenmiş hatlar
-
Yanıcı dekorasyon malzemeleri
Eğlence alanlarında kullanılan ses, ışık ve sahne sistemleri ek risk oluşturur.
Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri
AVM’lerde alarm sistemleri hayati önemdedir.
Denetimde:
-
Dedektörlerin çalışıp çalışmadığı
-
Alarm sesinin tüm alanlarda duyulması
-
Sistemin manuel kapatılmamış olması
-
Bakım kayıtlarının bulunması
kontrol edilir.
Kapalı veya çalışmayan sistem yok sayılır.
AVM Personeli, Mağaza Çalışanları ve Taşeronlar
AVM’lerde sadece AVM yönetimi değil;
-
Mağaza personeli
-
Temizlik görevlileri
-
Güvenlik personeli
-
Teknik ekipler
-
Eğlence merkezi çalışanları
da denetim kapsamındadır.
İtfaiye ve İSG açısından:
-
Herkes tahliyeyi bilmek zorundadır
-
Eğitim sadece çekirdek kadroya verilemez
-
Taşeron personel dahil edilir
Yangın Eğitimleri ve Tatbikatlar
AVM’lerde yangın tatbikatları göstermelik yapılamaz.
Denetimde şu belgeler istenir:
-
Tatbikat tarihleri
-
Katılım listeleri
-
Fotoğraf ve tutanaklar
-
Eğitim belgeleri
Tatbikat yapılmamışsa:
-
Eğitim yok kabul edilir
-
İSG sistemi zayıf sayılır
Belediye ve Zabıta Denetimleri ile Kesişen Alanlar
AVM’lerde zabıta denetimleri genellikle itfaiye raporu üzerinden ilerler.
Zabıta:
-
Ruhsatları
-
Faaliyet alanlarını
-
İtfaiye uygunluk raporlarını
kontrol eder.
İtfaiye raporu olmayan AVM’lerde mühürleme riski çok yüksektir.
Gerekli Evraklar – AVM ve Eğlence Merkezleri İçin
-
İtfaiye uygunluk raporu
-
Acil durum planları
-
Risk değerlendirmesi
-
Yangın ve İSG eğitim belgeleri
-
Tatbikat tutanakları
-
Bakım ve kontrol kayıtları
Evrak var ama sahada karşılığı yoksa geçersiz sayılır.
Cezalar, Yaptırımlar ve Hukuki Sorumluluk
AVM ve eğlence merkezlerinde:
-
İdari para cezaları
-
Alan kapatma
-
Faaliyet durdurma
-
Sigorta teminatının iptali
gibi yaptırımlar uygulanabilir.
Yangın sonrası davalarda sorulan ilk soru:
“Bu AVM denetime ne kadar hazırdı?”
İstanbul’da AVM ve Eğlence Merkezleri için Denetime Hazırlık Hizmeti
İstanbul genelinde AVM ve eğlence merkezleri için:
-
Ön denetim
-
Eksiklik raporu
-
Eğitim ve tatbikat organizasyonu
-
Evrak ve dosya hazırlığı
-
Denetime hazır teslim
hizmetleri sunulmaktadır.
