Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi
Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi, çalışanların işyerinde karşılaşabilecekleri tehlike ve riskleri tanımasını, bu risklere karşı doğru davranış geliştirmesini ve iş kazaları ile meslek hastalıklarının önlenmesini amaçlayan yasal olarak zorunlu bir eğitimdir. Türkiye’de iş kazalarının önemli bir bölümü, teknik yetersizliklerden değil; eğitim eksikliği, farkındalık yetersizliği ve kontrolsüz çalışma kültürü nedeniyle meydana gelmektedir.
Bu eğitim; yalnızca mevzuat gereği verilen bir zorunluluk değil, aynı zamanda işletmeler için iş sürekliliği, kurumsal itibar, insan kaynağı korunması ve maddi kayıpların önlenmesi açısından stratejik bir yatırımdır.
Temel İSG Eğitiminin Yasal Dayanağı
Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi aşağıdaki mevzuatlara dayanır:
-
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
-
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Bu düzenlemelere göre işveren;
-
Çalışanlara işe başlamadan önce,
-
İş değişikliğinde,
-
Ekipman veya teknoloji değişikliğinde,
-
Yeni bir risk ortaya çıktığında
Temel İSG Eğitimi vermekle yükümlüdür.
Eğitim verilmemesi, denetimlerde doğrudan idari para cezası ve iş kazası durumunda ağır kusur olarak değerlendirilir.
Kimler Temel İSG Eğitimi Almak Zorundadır?
Temel İSG Eğitimi;
-
Kadrolu çalışanlar
-
Taşeron ve alt işveren çalışanları
-
Geçici işçiler
-
Stajyerler
-
Çıraklar
dahil olmak üzere işyerinde fiilen bulunan herkes için zorunludur.
Sektör farkı yoktur.
Ofiste çalışan bir personel ile şantiyede çalışan bir işçi aynı yasal kapsam içindedir.
Tehlike Sınıflarına Göre Eğitim Süreleri
🟢 Az Tehlikeli İşyerleri – 8 Saat
Örnek sektörler:
-
Ofisler
-
Danışmanlık firmaları
-
Yazılım şirketleri
-
Çağrı merkezleri
Başlıca riskler:
Ergonomi, ekranlı araçlar, elektrik, yangın.
🟠 Tehlikeli İşyerleri – 12 Saat
Örnek sektörler:
-
Depo ve lojistik
-
Atölyeler
-
Bakım-onarım faaliyetleri
-
Hafif sanayi
Başlıca riskler:
Forklift kazaları, raf devrilmesi, gürültü, elektrik.
🔴 Çok Tehlikeli İşyerleri – 16 Saat
Örnek sektörler:
-
İnşaat
-
Maden
-
Metal ve ağır sanayi
-
Kimya ve boya tesisleri
Başlıca riskler:
Yüksekte çalışma, patlama, göçük, ağır makine kazaları.
Temel İSG Eğitiminin Amaçları
-
İş kazalarını azaltmak
-
Meslek hastalıklarını önlemek
-
Güvenli çalışma kültürü oluşturmak
-
Çalışan farkındalığını artırmak
-
Hukuki ve cezai riskleri azaltmak
-
Denetimlerde uyum sağlamak
Avrupa Birliği ülkelerinde yapılan araştırmalara göre, düzenli İSG eğitimi alan işletmelerde iş kazaları %30–40 oranında azalmaktadır.
Risk Değerlendirmesi ve Risk Yönetimi
Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesini ve kontrol altına alınmasını sağlar.
Sektörel Risk Örnekleri:
-
Ofis: Duruş bozukluğu, elektrik, yangın
-
Depo: Forklift–yaya çarpışması, raf çökmesi
-
Sanayi: Makine sıkışması, gürültü, kimyasal
-
İnşaat: Yüksekte düşme, göçük, elektrik
Risk değerlendirmesi yapılmadan faaliyete başlanması, denetimlerde en ağır uygunsuzluklardan biridir.
İş Kazaları: Türkiye ve Dünya Verileri
Türkiye’de her yıl on binlerce iş kazası meydana gelmektedir.
Resmi verilere göre kazaların yaklaşık:
-
%60’ı insan kaynaklı hatalar
-
%20’si organizasyon eksikliği
-
%20’si teknik yetersizlikler
nedeniyle oluşmaktadır.
Saha Örneği:
Bir sanayi sitesinde pres makinesinde çalışan personel, makine koruyucusu sökülmüş halde çalışırken elini kaptırmıştır.
Kök neden: Eğitim eksikliği + denetimsizlik.
Kamera Sistemleri ve Kayıt Altına Alma
Günümüzde büyük sanayi tesisleri, lojistik merkezleri ve uluslararası firmalar (Amazon, DHL, Tesla vb.) iş kazalarının önlenmesi için kamera ve dijital izleme sistemlerini standart hale getirmiştir.
Kamera sistemlerinin faydaları:
-
İş kazası analizleri
-
Ramak kala olayların tespiti
-
Çalışan davranışlarının iyileştirilmesi
-
Hukuki delil oluşturulması
Türkiye’de özellikle depo ve şantiye kazalarında kamera kayıtları, işverenin kusur oranını doğrudan etkilemektedir.
Görevli Personel ve Organizasyon Yapısı
İSG yalnızca eğitimle değil, organizasyonla yönetilir.
Zorunlu ve kritik görevli personeller:
-
İş Güvenliği Uzmanı
-
İşyeri Hekimi
-
İlkyardımcılar
-
Yangınla Mücadele Ekibi
-
Acil Durum ve Tahliye Ekibi
Bu personellerin görev tanımları yazılı olmalı, çalışanlar tarafından bilinmelidir.
Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD)
KKD’ler riski ortadan kaldırmaz, son savunma hattıdır.
Sektörel KKD Örnekleri:
-
İnşaat: Baret, emniyet kemeri
-
Sanayi: Gözlük, kulaklık, eldiven
-
Kimya: Maske, yüz siperi
-
Depo: Çelik burunlu ayakkabı
KKD kullanılmaması, iş kazasında çalışanın ve işverenin kusur oranını artırır.
Yangın, Acil Durum ve Tahliye Bilinci
Her işyerinde:
-
Acil durum planı
-
Yangın ekipleri
-
Tahliye krokileri
-
Toplanma alanları
bulunmalıdır.
Yangın kazalarının büyük bölümü ilk 3 dakikada müdahale edilemediği için büyümektedir.
İnsan Kaynakları ve İSG Eğitimi İlişkisi
İK departmanları için Temel İSG Eğitimi:
-
Oryantasyon sürecinin parçasıdır
-
Çalışan bağlılığını artırır
-
İş gücü kaybını azaltır
-
Kurumsal riskleri minimize eder
Yurt dışında birçok firma, İSG eğitimlerini performans kriteri olarak değerlendirmektedir.
Eğitim Nasıl Verilir ve Nasıl Kayıt Altına Alınır?
-
Yüz yüze eğitim
-
Online eğitim
-
Teorik + uygulamalı
Eğitim sonunda:
-
Katılım listeleri
-
Eğitim tutanakları
-
İmza föyleri
-
Dijital arşiv kayıtları
oluşturulur. Denetimlerde bu belgeler mutlaka istenir.
Eğitim Alınmazsa Ne Olur?
-
İdari para cezaları
-
Denetimde uygunsuzluk
-
İş kazasında ağır kusur
-
İş durdurma
-
Hukuki ve cezai sorumluluk
Gün OSGB Temel İSG Eğitimi Hizmetleri
Gün OSGB olarak Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerini; sektörünüze, çalışan profilinize ve risk yapınıza uygun şekilde, mevzuata tam uyumlu olarak gerçekleştiriyor ve tüm kayıtları denetimlere hazır hale getiriyoruz.
